Edukacja

WCAG — dostęp do treści online dla każdego

Czym jest WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) i jak w praktyce wygląda jego stosowanie? W języku migowym wyjaśnia Jakub Malik.

Posiadasz stronę internetową, sklep online, tworzysz aplikację mobilną? Dowiedz się dlaczego, jakie standardy powinieneś spełniać i jakie masz z tego realne korzyści.

Na pewno nie raz szukałeś w Internecie jakieś ważnej informacji – najpierw za pomocą wyszukiwarki, potem na konkretnej stronie. W początkowych latach Internetu mieliśmy do dyspozycji na stronie tylko tekst. Dzisiaj na stronach jest mnóstwo grafik, zdjęć, gifów. Możemy obejrzeć specjalistyczny film, w którym mamy wyjaśnione krok po kroku jakieś zagadnienie, wysłać formularz ze swoim pytaniem lub skorzystać z rozmowy online. Digitalizacja umożliwiła dostęp do informacji, skróciła czas zdobywania wiedzy, załatwiania spraw urzędowych i prywatnych. Ale czy każdemu?

Dostęp do treści dla wszystkich?

Otóż nie. Niestety, miliony osób nie może cieszyć się z dobrodziejstw Internetu. Nie mogą z niego korzystać samodzielnie, ponieważ mają ogromny problem z poruszaniem po stronach internetowych.

O kim mowa? O ponad 250 milionach (w roku 2002) ludzi niesłyszących bądź słabosłyszących1 (w 2020 r. już 466 mln), o 200 milionach osób niewidzących bądź słabowidzących2, o osobach starszych, bądź z chorobami utrudniającymi dostęp i korzystanie z witryn internetowych, sklepów online, usług pocztowych czy aplikacji mobilnych. Z czego to wynika? Jednym z powodów może być słaba technologia w ubiegłych latach.

Czym jest WCAG?

Na szczęście WAI3 (Web Accessibility Initiative) – inicjatywa W3C4 stworzona właśnie w celu zwiększenia dostępności stron www, skupiła się na problemach osób niepełnosprawnych i wykluczonych. I tak powstał spis standardów, który nazywamy WCAG, czyli Web Content Accessibility Guidelines. Pierwsza wersja tego dokumentu powstała 1999 roku, aby zyskać aktualizację w 2008 roku.

U podstaw całego standardu WCAG, leżą 4 nadrzędne zasady stanowiące filary dostępności5. Są to:

  • Postrzegalność. Co ona oznacza? Otóż wszystkie elementy interfejsu użytkownika powinny zostać przedstawione w taki sposób, aby każdy – bez względu na swoje ograniczenia – mógł z nich korzystać przy pomocy swoich zmysłów. Obejmuje to między innymi stosowanie alternatywnych tekstów dla każdego elementu nietekstowego. Podobnie w przypadku prezentowania treści video lub audio – tu również rekomendowane jest zastosowanie alternatywy w postaci napisów.

  • Funkcjonalność. Funkcjonalność oznacza, że wszystkie elementy interfejsu oraz nawigacji powinny być możliwe do użycia.  Elementy interfejsu powinny być obsługiwalne z poziomu klawiatury. Każdy użytkownik powinien móc przeczytać treść i ją przetworzyć (rekomenduje się w opcji funkcjonalności umieścić odpowiednie wskazówki). I tu ważna uwaga: przy projektowaniu interfejsów należy pamiętać, aby nie dodawać elementów stymulujących napady padaczki!

  • Zrozumiałość. Jak sama nazwa wskazuje, zrozumiałość oznacza, że cały interfejs oraz wszystkie informacje zawarte na stronie powinny być prezentowane w sposób zrozumiały dla użytkownika. Poruszanie się po stronie powinno być intuicyjne. Treści powinny być czytelne i łatwe do zrozumienia.  Zaznaczanie elementów na stronie nie powinno generować żadnych działań, które mogłyby mylić użytkownika lub wprowadzać go w dezorientację. Ponadto, zmiana stanu dowolnego elementu interfejsu nie powinna wpływać na ogólny wygląd strony, co mogłoby dezorientować użytkownika. Znajdujemy tu również wskazówkę, że w ramach danego serwisu, nie powinny się znajdować elementy, które co prawda różnią się wyglądem, ale spełniają tę samą funkcję. Dodatkowo na stronach nie powinny występować elementy pojawiające się samoistnie, takie jak okna typu pop-up – ewentualnie powinny się pojawiać tylko na żądanie użytkownika.

  • Solidność. Odnosi się ona głównie do kompatybilności strony. Przede wszystkim mówi o tym, aby kod strony był zawsze poprawny i nie powodował komplikacji podczas interpretowania przez dodatkowe zewnętrzne oprogramowania użytkownika.

Kryteria sukcesu i poziomy zgodności

W dwunastu wytycznych zawarte są definicje głównych celów, które stanowią wytyczne dla osób projektujących i zarządzających stronami internetowymi. Po zapoznaniu się z nimi można przejść do kolejnego kroku, który obejmuje określenie mierzalnych kryteriów sukcesu. Te kryteria pozwalają na ocenę zgodności projektu lub usług internetowych z wytycznymi, szczególnie w przypadku specyfikacji projektu, zamawiania usług internetowych lub przestrzegania przepisów prawnych. Aby sprostać potrzebom różnych grup, stworzono trzy poziomy zgodności z wytycznymi: A (najniższy), AA i AAA (najwyższy). Więcej informacji na ten temat można znaleźć, klikając na link “Understanding Levels of Conformance“.

Choć może to na początku brzmieć skomplikowanie, to po dokładniejszym zapoznaniu się okazuje się, że to zestaw zaleceń i wytycznych, które naprawdę pomagają około 1/10 ludności na świecie z dostępem do Internetu w korzystaniu z niego do zdobywania informacji i dokonywania zakupów online. Ilość stron do przeczytania może na początku trochę przytłaczać, ale warto poznać te wytyczne.


Skip to content