Rodzina i zdrowie

Świadczenia rodzinne

Jakie są świadczenia rodzinne? Jakie warunki trzeba spełniać, aby je otrzymać? W języku migowym wyjaśnia Maciej Joniuk.

Świadczeniami rodzinnymi są:

  1. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.

  2. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.

  3. świadczenia opiekuńcze: świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek pielęgnacyjny.

  4. świadczenie rodzicielskie.

  5. osoby mające zasiłek rodzinny spełniające kryterium dochodowe mogą starać się o dodatki do zasiłku rodzinnego uzależnione od indywidualnej sytuacji i jeśli spełniają warunki do przyznania danego dodatku.

O jakie dodatki mogą się ubiegać?

  1. dodatek z tytułu urodzenia dziecka.

  2. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

  3. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

  4. dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej.

  5. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

  6. dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

  7. dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Kto może się ubiegać o świadczenia rodzinne?

Świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim oraz cudzoziemcom spełniającym warunki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych dotyczące tytułów pobytowych, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, (chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej) oraz spełniają wszystkie ustawowe warunki do przyznania danego świadczenia rodzinnego.

Najważniejsze świadczenia:

ZASIŁEK RODZINNY

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

  1. 95,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia.

  2. 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia.

  3. 135,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

  1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka.

  2. opiekunowi faktycznemu dziecka, czyli osobie która wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka.

  3. osobie pełnoletniej uczącej się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustalonym wyrokiem sądowym.

Zasiłek rodzinny przysługuje osobom wymienionym w punktach 1 i 2, pierwszym punkcie do ukończenia przez dziecko: lat 18 lub nauki w szkole, nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W trzecim punkcie (tj. osobie uczącej się) do 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej.

Warunkiem otrzymania zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego, które wynosi 674 zł miesięcznie na osobę w rodzinie lub 764 zł, jeśli członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko.

JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA (TZW. BECIKOWE).

Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Od 1 stycznia 2013 r. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekroczy kwoty 1922,00 zł netto.

Jak obliczyć? Pokażę przykład: Tata zarabia 3000 zł netto, a mama też – 3000 zł netto. Mamy 6000 zł. 6000:3 (-> tata, mama i dziecko) wynosi 2000 zł — zapomoga nie przysługuje. Natomiast poniżej 1922 zł netto, to przysługuje.

Przy ustalaniu dochodu i czy spełnione jest kryterium dochodowe uprawniające do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, mają zastosowanie przepisy dotyczące ustalania dochodu określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie to jest wolne od podatku dochodowego.

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje, jeżeli matka dziecka pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu.

Do wniosku o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka należy dołączyć zaświadczenie o pozostawaniu matki dziecka pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Warunek ten nie dotyczy osób będących opiekunami prawnymi i opiekunami faktycznymi dziecka, a także osób, które przysposobiły dziecko. Kto może wydać to zaświadczenie? Lekarz lub położna.

ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego od 1 listopada 2019 r. wynosi 215,84 zł miesięcznie. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  • niepełnosprawnemu dziecku,

  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia lub osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby.

ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE.

Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2020 r. wynosi 1830 zł miesięcznie. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przysługuje:

  1. matce albo ojcu,

  2. opiekunowi faktycznemu dziecka (tj. osobie, która wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka),

  3. osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną, w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

  4. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Osobom, o których mowa w pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

  • rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

  • nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

  • nie ma osób, o których mowa w pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

  • nie później niż do ukończenia 18. roku życia; lub

  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

  • osoba sprawująca opiekę:

    • a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka

    • b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna

  • osoba wymagająca opieki:

    • a) pozostaje w związku małżeńskim,

    • b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

  • na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

  • na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego o z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,

  • na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką.

Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego.