Praca

Jakie są w Polsce podatki?

Jakie są podatki? Kto i za co musi je płacić? Co to jest VAT, PIT, CIT? Sprawę tę w języku migowym wyjaśnia Maciej Joniuk.

Co to jest podatek VAT?

Podatek VAT (z ang. value added tax) to podatek od towarów i usług. Jest to podatek od wartości dodanej, który jest doliczany do każdej transakcji. VAT jest podatkiem pośrednim, co oznacza, że podatnicy nie odprowadzają go bezpośrednio w urzędzie skarbowym.

Płatnikami podatku VAT są osoby prawne, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania zakupionego towaru lub wykonania usługi.

Co podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zgodnie z ustawą o podatku VAT są to:

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

  • eksport i import towarów;

  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Podatek VAT – obowiązujące stawki.

Stawki podatku VAT są odgórnie ustalone przez ustawodawcę. Różnym towarom i usługom przypisane są różne stawki. Podstawą do obliczenia stawki jest zapłata za towar lub usługę. Cena brutto to kwota, na którą składa się cena netto oraz doliczona do niej stawka podatku VAT. Podatek VAT widnieje na każdym paragonie pod skrótem PTU, czyli podatek od towarów i usług.

W Polsce obecnie obowiązują następujące stawki podatku VAT:

  • 23% – podstawowa stawka podatku VAT dla większości towarów i usług;

  • 8% – obniżona stawka podatku VAT, obejmuje m.in. takie produkty jak: cukier, kawa, cytrusy, ciastka. Dotyczy również niektórych usług gastronomicznych, robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych w budownictwie mieszkaniowym;

  • 5% – obniżona stawka podatku VAT, obejmuje m.in. takie produkty jak: mleko, mięso, kasza czy warzywa.

Co to jest PIT?

PIT to nazwa skrócona od angielskiego Personal Income Tax, czyli osobistego podatku dochodowego. Ten podatek zaliczany jest do podatków bezpośrednich, bo podmiotem opodatkowania jest osoba fizyczna uzyskująca dochody.

PIT dotyczy przychodów z tytułu:

  • wynagrodzenia ze stosunku pracy – zarówno z umowy o dzieło, zlecenie oraz o pracę;

  • emerytur, rent oraz zasiłków;

  • prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej;

  • wykonywania wolnego zawodu;

  • działalności artystycznej, literackiej, naukowej, twórczej, publicystycznej, oświatowej.

PIT to również dokument urzędowy, tzw. deklaracja PIT, będący rocznym rozliczeniem podatku od osób fizycznych. Taki dokument jest przygotowywany raz na rok i stanowi podstawę zapłaty podatku w należnej kwocie. Zawarte w nim dane to oficjalne informacje dla urzędu skarbowego dotyczące przychodów, kosztów, zaliczek, ulg, odliczeń, dochodu, metod i form opodatkowania.

Co to jest CIT?

CIT (z ang. Corporate Income Tax) – to podatek dochodowy od osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą.

Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, to przedsiębiorca jest płatnikiem podatku dochodowego. Inaczej ma się sprawa w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych. Spółki mają status osoby prawnej, tym samym podlegają pod ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych (zwaną też ustawą o CIT).

Zaliczki na podatek CIT podatnicy zobowiązani są opłacać co miesiąc albo co kwartał.

Kto podlega podatkowi CIT?

Opodatkowaniu podatkiem CIT podlegają osoby prawne. Zaliczają się do nich:

  • spółki prawa handlowego, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne;

  • podatkowe grupy kapitałowe (tj. grupy co najmniej dwóch spółek prawa handlowego, pozostające w związku kapitałowym);

  • inne osoby prawne (np. stowarzyszenia, fundacje, banki).

Zwolnienia

Podmiotami zwolnionymi z tego podatku są:

  • Skarb Państwa;

  • Narodowy Bank Polski;

  • gminy w zakresie dochodów własnych;

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych(ZUS), fundusze emerytalne;

  • Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

  • wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej;

  • organizacje religijne.

Aktualne stawki CIT w 2020 roku mających swoją siedzibę lub zarząd na terytorium naszego kraju:

  • 19% – podstawy opodatkowania na ogólnych zasadach;

  • 9% – podstawy opodatkowania u małych podatników oraz podatników dopiero rozpoczynających swoją działalność gospodarczą;

  • 19% – od dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd w Polsce;

  • 19% – od dochodów zagranicznych spółki kontrolowanej uzyskanych przez podatnika mającego siedzibę lub zarząd w Polsce.