Edukacja

IS – International Sign, międzynarodowy migowy

Co to jest IS, czyli International Sign? Po co powstał? Kto z niego korzysta? I jak się go nauczyć? W polskim języku migowym wyjaśnia Joanna Huczyńska.

Cześć. Chciałabym Wam dzisiaj opowiedzieć o … czyli International Sign, w skrócie IS. Na język polski przetłumaczymy to jako międzynarodowy migowy. Za chwilkę wyjaśnię, o co w nim chodzi. Zacznijmy od nazwy.

International Sign (IS), czy International Sign Language (ISL)?

Prawidłowa to International Sign (IS), a nie International Sign Language (ISL). Czyli bez “language” („język”). Dlaczego? Już wyjaśniam. Dla ułatwienia porównajmy np. język polski – w mowie, w piśmie, i IS – migowy. Dlaczego IS nie nazwiemy „językiem”? Język polski jest językiem oficjalnie uznanym. Składa się na to:

  1. Kraj, państwo, w którym język ten jest używany – Polska. A z jakiego kraju pochodzi IS? Nie ma takiego. Używany jest na całym świecie.
  2. Język polski ma swoją historię, a IS? Jego historia rozproszona jest po całym świecie.
  3. W każdym języku widać cechy czy kulturę kraju, z którego pochodzi. W międzynarodowym migowym tego nie ma, jest on mieszanką kultur i zachowań z całego świata.
  4. Język polski jest językiem urzędowym, zatwierdzonym. IS nie jest zatwierdzony w żadnym kraju. No bo jaki kraj miałby go uznać za swój język urzędowy?
  5. Język polski (lub inny) jest naturalnym, pierwszym językiem. Międzynarodowy migowy nie jest dla nikogo pierwszym językiem. Zawsze jest to język drugi czy też kolejny.

Dlatego mówimy IS (International Sign – międzynarodowy migowy), a nie ISL (International Sign Language – międzynarodowy język migowy).

IS – jak powstał?

Ale jak powstał IS? Skąd pochodzą znaki w nim używane? Są to znaki zaczerpnięte z różnych języków migowych z całego świata, bo nie można było skopiować jednego języka.

Po co powstał IS? Kiedy z niego korzystamy? W jakim celu?

W świecie słyszących podstawą porozumiewania się jest język angielski. Na całym świecie możemy się nim komunikować. A co mają zrobić głusi? No właśnie! Dlatego powstał IS, jako podstawa komunikacji głuchych na całym świecie.

W IS czasami są znaki podobne do siebie, na przykład na terenie Europy, będą podobne do siebie, ale czasami są inne, których nie rozumiemy. Wtedy można rozwinąć myśl, coś dodać, wyjaśnić. Wszystko zależy od poziomu znajomości tego języka przez poszczególne osoby. Czy ktoś szybko rozumie temat, czy wolniej, wtedy powtarzamy kilka razy. Ważne, aby druga osoba zrozumiała, o co chodzi.

IS jest obecnie bardzo popularny i przenika się z innymi językami migowymi. Dlaczego tak się dzieje? Dzięki Internetowi. Dużo osób (z całego świata) rozmawia ze sobą za pośrednictwem kamerek, mieszając w ten sposób swój język migowy z IS. Dawniej było dużo sposobów migania, teraz ograniczamy się do jednego, zrozumiałego znaku. Proces ten zachodzi oczywiście stopniowo.

Gdzie możemy wykorzystać IS?

Na przykład na konferencjach z udziałem głuchych z różnych stron świata, na przykład EUD, EUDY, są też różne obozy, np. dla młodzieży, wymiana studencka, gdzie jest IS. IS można też obserwować w Internecie np. na Instagramie czy Facebooku, w mediach społecznościowych, gdzie wiele osób wrzuca różne treści w IS, np. opowiada, jak wygląda życie, czy kultura głuchych w ich kraju, jakie są problemy, np. w szkole, ale też porusza trudne tematy, takie jak polityka. Powstało też wiele par z różnych państw, które poznały się właśnie dzięki rozmowom w IS, z czasem zaczęły wspólne życie.

Dzięki Internetowi, konferencjom, spotkaniom, programowi Erasmus, poziom IS ciągle się podnosi. Dawniej ciężko było się w nim porozumieć, rozmowa była inna, oparta na gestykulowaniu, pokazywaniu. Dziś poziom się podniósł, głównie dzięki Internetowi.

Znajomość IS wśród głuchych

Poziom znajomości IS można porównać do znajomości angielskiego (przez słyszących). Jeżeli ktoś wyjechał do Anglii, codziennie posługuje się językiem angielskim – słyszy go, rozmawia i pisze po angielsku, to jego znajomość szybko się rozwija. Podobnie z IS – jeżeli rozmawiamy w nim przez kamery, spotykamy się z kimś na żywo czy często wyjeżdżamy, szybko nauczymy się IS. A jeżeli ktoś zna tylko podstawy angielskiego, jego rozmowy w tym języku ogranicza się do podstawowych zwrotów. I tak samo z IS — kto nie ma czasu, ochoty, nie czuje wewnętrznej motywacji do jego nauki, tylko czasem coś obejrzy, to jego poziom będzie podobny. Czyli podobnie jak z angielskim, mamy różne poziomy, wysoki, niższy, podobnie jest z IS.

Znaki w International Sign

W IS rozmowy w większości oparte są na znakach wizualno-przestrzennych, których wygląd, kształt, podpowiada znaczenie tego znaku. Chciałabym Wam opowiedzieć o tym na przykładzie: „pochodzę z Australii”, zamigam to tak (zobacz w filmie, 6 minuta): „Ja dom Australia” (znak od kangura), od razu nam się to kojarzy z Australią. Inny przykład: „pochodzę z Francji, a dokładnie Paryża”, jak to zamigam? „Ja dom Francja” (znak od wieży Eiffla), rozumiemy, że chodzi o wieżę.

IS Europa, IS Azja, IS Ameryka, IS Afryka?

W IS są też grupy, na przykład IS Europy, IS Azji, IS Ameryki Północnej, Południowej, IS Afryki, IS Arabii, dlaczego tak jest? Na przykład na terenie Europy ludzie mają podobne doświadczenia, problemy, mieszkają względnie blisko siebie, jest podobna godzina, podróżują do siebie, a gdy dzwonią do siebie na kamerę, to też w podobnych godzinach. Nawet kultura jest wtedy podobna. Na przykład w Chinach, Japonii, Wietnamie, też mają swoje grupki, bo to jest podobny teren. Tak samo jest z Ameryką Północną, Południową, Arabią, bo mają swój podobny migowy i dobrze siebie rozumieją, mają swoją kulturę i podobne doświadczenia. Jest to możliwe, dzięki IS europejskiemu, IS Ameryka Północna – Południowa, IS Afryka, IS Arabia, IS Azja.

Na przykład tutaj migamy „dom” w taki sposób (taka konstrukcja), w innym Państwie nie zamigają tego w taki sposób, będzie to tak zamigane (inny dach, płaski), albo jeszcze inaczej (różne formy zamigania „domu”). Albo w tych Państwach może się różnić kultura, dlatego znaki migowe są podobne w podobnych krajach.

Oczywiście kontakt jest możliwy, po prostu musimy poznać daną kulturę. Ale pojawia się problem, na przykład chcemy porozmawiać z kimś przez kamerę, mieszkamy w Europie, a ktoś w Azji, jest spora różnica czasowa, dlatego musimy wstać wcześniej, podczas gdy tam jest późna godzina. Podobnie jest z Ameryką Północą i Południową, też są problemy godzinowe, dlatego po prostu jest łatwiej mieć kontakt z osobami, które mieszkają bliżej nas.

Być może w przyszłości IS migowy zostanie zatwierdzony i uznany, ale teraz jeszcze nie jest.

Nauka IS

Nie możesz od razu uczyć się międzynarodowego migowego, najpierw musisz poznać migowy Twojego kraju, na przykład mieszkając w Polsce – PJM. Jeśli Twój poziom będzie się rozwijał i zdobędziesz podstawy migowego, jego gramatyki, wyobraźnię wizualno-przestrzenną, to wtedy będziesz mógł przejść do IS. Jeśli ktoś chce uczyć się IS, musi zacząć od PJM, dopiero potem IS, życzę Wam powodzenia. Jeśli Twój PJM jest na dobrym poziomie i chciałbyś zacząć uczyć się IS, możesz zrobić to przez internet lub zapisać się na kurs, są miejsca, w których można go zrobić. Życzę Wam powodzenia.

Jeśli macie jakieś pytania na temat IS, to śmiało pytajcie, serdecznie zapraszam do pisania wiadomości, ja chętnie odpowiem. Do zobaczenia następnym razem. Pa, pa!

Filmy z serii „Uczymy migać!”, powstają przy współpracy z Centrum Rozwoju Głuchych, które prowadzi kursy oraz warsztaty polskiego języka migowego.

Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030